Connect with us

Ekskluzive

Gara me robotët

Pakësimi i ankthit mbi robotikën është bërë shqetësimi kryesor i apologjeve të bizneseve. Arsyetimi i logjikshëm – dhe aspak i çmendur – të thotë se sa më shumë vende pune automatizohen, aq më pak vende pune do të ketë për të kryer njerëzit. Shembulli kryesor është makina pa shofer. Nëse makinat mund të drejtohen vetë, çfarë do të ndodhë me shoferët, taksistët e me radhë?

Teoria ekonomike na thotë ne se shqetësimet tona janë të pabaza. Nëse punëtorëve u vihen në dispozicion makineri, kjo rrit prodhimin e tyre për çdo orë që ata punojnë. Pas kësaj ata kanë një zgjidhje të lakmueshme: të punojnë më pak për të njëjtën pagë si më parë, ose të punojnë të njëjtin numër orësh për më shumë pagesë. Dhe ndërsa kostoja e mallrave ekzistuese bien, konsumatorët do të kenë më shumë para për të shpenzuar për më shumë mallra të njëjtë apo të ndryshëm. Sido që të jetë, nuk ka arsye për të pritur një humbje neto të vendeve të punës për njerëzit – dhe asgjë veç përmirësim të vazhdueshëm në standardet e jetesës.

Historia sugjeron pikërisht këtë. Por përgjatë 200 viteve të fundit, produktiviteti ka qenë në rritje të vazhdueshme, veçanërisht në Perëndim. Njerëzit që jetojnë në Perëndim kanë zgjedhur njëkohësisht më shumë kohë të lirë dhe të ardhura më të larta. Orët e punës janë përgjysmuar në vendet e pasura që nga viti 1870, ndërsa të ardhurat reale për frymë janë rritur me një faktor pesë.

Sa shumë vende aktuale pune janë “të rrezikuara” nga robotët? Sipas një raporti të paçmueshëm nga Instituti Botëror McKinsey, rreth 50 për qind të kohës së shpenzuar në aktivitete të punës njerëzore në ekonominë botërore mundet që teorikisht të automatizohen, megjithëse tendencat aktuale sugjerojnë se maksimalisht 30 për qind e tyre do të automatizohen deri në vitin 2030, në varësi kryesisht të shpejtësisë së adaptimit të teknologjisë së re. Pika e mesme e parashikimit të raportit është: Gjermania, 24%, Japonia, 26%; Shtetet e Bashkuara, 23%; Kina, 16%; India, 9%; dhe Meksika, 13%. Nga viti 2030, vlerëson instituti, 400-800 milionë individë do të duhet të gjejnë profesione të reja, disa prej të cilave nuk ekzistojnë ende.

Kjo shkallë zhvendosjeje vendesh pune nuk është shumë e ndryshme nga ato të periudhave të mëparshme. Një arsye se pse automatizimi është kaq frikësues sot është se e ardhmja ishte më pak e njohur në të shkuarën: ne nuk kishim të dhëna për parashikime alarmuese. Arsyeja më e thellë është që automatizimi aktual paraqet një të ardhme në të cilën makinat ka gjasa do të zëvendësojnë njerëzit në shumë sfera të punës për të cilat mendohej se vetëm ne mund ta bënim punën.

Ekonomistët kanë besuar gjithmonë se dallgët e mëparshme të shkatërrimit të vendeve të punës kanë sjellë një ekuilibër mes ofertës dhe kërkesës në tregun e punës në një nivel më të lartë si të punësimit ashtu edhe të të ardhurave. Por nëse robotët mundet me të vërtetë të zëvendësojnë, dhe jo thjeshtë të mënjanojnë njerëzit, është e vështirë të shihet një pikë ekuilibri deri sa vetë raca njerëzore të bëhet e tepërt.

Raporti i institutit e hedh poshtë një konfuzion të tillë të zymtë. Në terma afatgjatë, ekonomia mund të përshtatet për të ofruar punë të kënaqshme për çdokënd që dëshiron të punojë. “Për shoqërinë si të tërë, makinat mund të marrin punët rutinë, të rrezikshme apo të pista, dhe mund të na lejojnë ne të përdorim talentet e brendshme njerëzore më shumë dhe të shijojmë më shumë kohë të lirë.”

Kjo është më e mira që mund të gjesh në ekonomiksin e biznesit. Megjithatë ka disa boshllëqe serioze në këtë argument.

Shqetësimet e para janë gjatësia dhe përmasat e tranzicionit nga ekonomia e njerëzve te ekonomia e automatizuar. Këtu, e shkuara mund të jetë një guidë më pak e besueshme nga sa ne mendojmë, për shkak se hapi më i ngadaltë i ndryshimeve teknologjike bënte që zëvendësimi i punëve të ishte në të njëjtin hap me zhvendosjen e punëve. Sot, zhvendosja – dhe për rrjedhojë, ndërprerja – do të jenë shumë më të shpejta, për shkak se teknologjia po shpiket dhe shpërndahet shumë më shpejt. “Në ekonomitë e zhvilluara”, shkruan McKinsey, “të gjitha skenarët të çojnë në punësim të plotë nga viti 2030, por tranzicioni mund të përfshijë periudha me papunësi më të mëdha dhe ulje pagash,” në varësi të shpejtësisë së adaptimit të teknologjisë.

Kjo paraqet një dilemë për politikëbërësit. Sa më shpejt të prezantohet teknologjia e re, aq më shumë vende pune ajo do të gllabërojë dhe aq më shpejt do të realizohen përfitimet e premtuara. Raporti i institutit hedh poshtë përpjekjet për të kufizuar përmasat dhe ritmin e automatizimit, i cili mundet të “pengojë kontributet që këto teknologji kanë për dinamizmin e bizneseve dhe rritjen ekonomike.”

Duke parë këtë prioritet, përgjigjja kryesore në politika vjen automatikisht: investime masive, në shkallën e Planit Marshall,” në arsim dhe në trajnim të forcës së punës për t’u siguruar që njerëzit të mësojnë aftësitë e domosdoshme për t’i mundësuar atyre të përshtaten me tranzicionin.

Raporti njeh gjithashtu nevojën për t’u siguruar se “vendet e punës janë të lidhura me rritjen e produktivitetit, kështu që mirëqenia ndahet me të gjithë.” Por ai injoron faktin se përfitimet në produktivitet kohët e fundit janë marrë nga një minorancë e vogël. Për rrjedhojë, raporti i kushton vëmendje të paktë të asaj se si zgjidhja mes vendeve të punës dhe kohës së lirë premtuar nga ekonomistët mund të bëhen efektive për të gjithë.

Në fund është supozimi që shtjellohet në të gjithë raportin se automatizimi nuk është thjeshtë i dëshirueshëm, ai është i pakthyeshëm. Sapo ne të mësojmë për të bërë diçka në mënyrë më efikase (ose me kosto më të ulët), nuk ka mundësi për kthim pas. Pyetja e vetme e mbetur është se si njerëzit mund të përshtaten më mirë ndaj kërkesave për standarde më të larta efikasiteti.

Në mënyrë filozofike, kjo është e paqartë për shkak se ngatërron të bërit diçka në mënyrë më efikase me të bërit atë më mirë. Ajo përzien argumentin teknik me atë moral. Mbi botën që na premtohet ne nga apostujt e teknologjisë, është njëkohësisht e mundshme dhe e nevojshme të pyesim: a është kjo diçka e mirë?

Kjo është një botë në të cilën ne jemi të dënuar të bëjmë garë me makineritë për të prodhuar sasi më të mëdha mallrash konsumi. A është kjo një botë më e mirë? dhe nëse ne nuk mund të shpresojmë se do ta kontrollojmë këtë botë, cila është vlera e të qenit njeri? Këto pyetje mund të jenë jashtë raportit McKinsey por ato nuk duhet të jenë jashtë kufijve të diskutimeve publike./ Reporter

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekskluzive

Ja tarifa që u pagua për transferimin e 1.1 miliardë dollarëve në Bitcoin

Ja tarifa që u pagua për transferimin e 1.1 miliardë dollarëve në Bitcoin

Një balenë kritpografike zhvendosi 1.1 miliardë dollarë në Bitcoin duke paguar një tarifë transaksioni prej vetëm 83 dollarësh.

Transaksioni i cili u realizua më 14 Janar shikoi 124,946 bitcoin të zhvendosen për një tarifë prej 0.0096 për bitcoin.

Edhe pse arsyet e kësaj transferte nuk dihen, një përdorues i Reddit pretendon se erdhi nga një portofol i ftohtë në Bitfinex. Andaj mund të jetë thjeshtë një shkëmbim ose rialokim i parave.

Nuk është hera e parë që transaksione të kësaj magnitude realizohen. Në Shtator u raportuar se një tjetër balenë zhvendosi 94,504 bitcoin duke paguar 700 dollarë. atë kohë kjo sasi bitcoin kalonte 1 miliardë dollarët.

Pavarësisht se kriptomonedha është ende larg adoptimit në masë, transaksione të tilla vetëm nxjerrin në pah një prej aspekteve më pozitive dhe pikave më të forta të kriptomonedhave, diçka e cila nuk ka për tu pranuar kurrë nga bankat. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Ekskluzive

Çfarë është politika e re e privatësisë së Google dhe pse është e rëndësishme?

Çfarë është politika e re e privatësisë së Google dhe pse është e rëndësishme?

Google tha se së shpejti do të implementojë disa standarde të reja privatësie të cilat do të kufizojnë përdorimin nga palët e treta të një mjeti dixhital të njohur si “cookie.”

Këto mjete përdoren për të gjurmuar aktivitetin në internet të përdoruesve duke ndihmuar publikuesit të shënjestrojë audienca të caktuara me reklama.

Firmat teknologjike janë përballur me presione kohët e fundit pas thyerjeve të ndryshme të sigurisë. Por analistët besojnë se lëvizja e fundit i jep Google më shumë kontroll mbi tregun e reklamave ku aktualisht është një lojtar madhor.

Alphabet, kompania mëmë e Google, shumicën e të ardhurave i gjeneron nga reklamimi. Për ta bërë reklamimin më të personalizuar, shfletuesit grumbullojnë sasi të vogla informacioni me të cilat mund të krijojnë profile të pëlqimeve dhe sjelljeve online të përdoruesit.

Çfarë janë “Cookie-t”?

Cookie-t janë mjete dixhitale nëpërmjet të cilave gjurmohet aktiviteti në internet i përdoruesit. Kjo pjesëz e vogël të dhënash ruhet nga shfletuesit si Google Chrome dhe Apple Safari ndërsa përdoruesit shfletojnë në ueb.

Ata regjistrojnë informacione si uebsajtet që kemi vizituar, gjërat që i kemi ruajtur në një shportë blerjesh online apo informacione të vendosur nëpër formularë të ndryshëm online si emra dhe fjalëkalime.

Kompanitë përdorin këto të dhëna për të mësuar më shumë rreth përdoruesve në internet. Publikuesit e uebit i përdorin për të mësuar çfarë reklamash duhet ti dërgojnë një personi të caktuar.

Politika e re e njohur si “sandbox-i i privatësisë” do të thotë se palët e treta që shesin reklama duhet të kërkojnë informacionin përmes Google rreth përdoruesve dhe audiencave që synojnë të shënjestrojnë.

Por kritikët thonë se ky është një avantazh për Google dhe e bën tregun më pak të konkurrueshëm dhe më pak të sigurtë.

Apple ndërmori hapa për të kufizuar aksesin e Cookie-ve dhe rritur privatësinë në 2017-ën me bllokues inteligjentë gjurmimi përdorur nga shfletuesi Safari.

Menjëherë pas lajmit vlera e aksioneve të kompanive të kësaj industrie ra. Google tha se politika e re do të implementohet në dy vitet e ardhshme ndërsa ky plan është bërë i ditur që prej Gushtit 2019.

Cookie-t janë përdorur nga shfletuesit prej mëse dy dekadash por sulmet e fundit të sigurisë kanë shtuar shqetësimet rreth sasisë së të dhënave që këto mjete dixhitale grumbullojnë. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Ekskluzive

Në 2019-ën u shpenzuan 120 miliardë dollarë në aplikacione e lojëra

Në 2019-ën u shpenzuan 120 miliardë dollarë në aplikacione e lojëra

Industria e aplikacioneve mobile gjeneroi mbi 100 miliardë dollarë të ardhura në 2020, një rritje e konsiderueshme krahasuar me 86 miliardë dollarë në 2019-ën sipas App Annie.

Këto statistika App Annie i publikoi si pjesë e raportit State of Mobile 2020 i cili tregon impaktin e mobilitetit në ekonominë globale.

Bazuar në të dhënat e tij, mësuam se lojërat gjenerojnë 72% të shpenzimeve në dyqanet e aplikacioneve. Shpenzimet e lojërave mobile ishin 2.4 herë më të larta sesa ato në lojërat për PC dhe Mac dhe 2.9 herë sesa në konsola.

Shkarkimet globale ishin 204 miliardë në 2019-ën, 45% më shumë sesa tre vite më parë dhe 6% krahasuar me 2018. Në total u shpenzuan 120 miliardë dollarë në 2019-ën ku mesatarisht çdo përdorues kaloi 3.7 orë në ditë në pajisje mobile. Deri më 2023, App Annie tha se industria mobile do të kontribuojë 4.8 trilionë dollarë në GDP globale.

App Annie vuri theksin tek kompanitë si Uber dhe Alibaba të cilat janë të fokusuara vetëm në pajisjet mobile dhe patën një IPO deri në 6.5 herë më shumë sesa kompanitë pa fokusin në pajisjet mobile.

Reklamuesit pritet që në 2020 të hedhin 240 miliardë dollarë të ardhura, 26% më shumës esa në 2019. Së fundi abonimet përbënin 95% të të ardhurave. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Trending