Connect with us

Ekskluzive

Ekspertët në konferencë: Asnjë e dhënë nuk është e siguruar plotësisht

Ekspertët në konferencë: Asnjë e dhënë nuk është e siguruar plotësisht

Të dhënat personale dhe privatësia janë elemente tejet të rëndësishme në organizimin e secilit vend, andaj, shtetet duhet të sigurojnë të gjithë mekanizmat e nevojshëm dhe të mundshëm për mbrojtjen e tyre, sepse asgjë nuk është e siguruar në nivelin në të cilin ne besojmë.

Ky përfundim erdhi nga ekspertë vendorë e ndërkombëtarë të çështjes së sigurisë e privatësisë, të mbledhur në ditën e dytë të Konferencës për Siguri Kibernetike dhe Privatësi, që po zhvillohet nën patronazhin e Ministrisë së Inovacionit dhe Ndërmarrësisë, përkrahur edhe nga UBT.

Për t’u njohur me të gjitha institucionet dhe ekipet nga Kosova, rajoni dhe bota, që merren me fushën e sigurisë kibernetike dhe mbrojtjen e të dhënave, prezantime mbi rolin, ndikimin aktivitetet dhe sukseset e arritura në nivel lokal e ndërkombëtar të tyre, bënë përfaqësues të shumtë të tyre.

Menaxheri i UBT-CERT, Atdhe Buja, në prezantimin e tij shpalosi sukseset e mëdha të këtij divizioni brenda vetëm dy vitesh ekzistimi.

Sipas menaxherit Buja, brenda një periudhe kaq të shkurtër, UBT-CERT arriti që të anëtarësohet në organizatat më të mëdha ndërkombëtare, siç është organizata FIRST, duke u bërë kështu anëtari i parë i saj jo vetëm nga Kosova, por edhe regjioni, teksa rrjeti i partnerëve dhe aktiviteteve po zgjerohet vazhdimisht.

“Brenda një periudhe shumë të shkurtër kohore, UBT-CERT është renditur përkrahë partnerëve më të mëdhenj në fushën e sigurisë, jo vetëm me nivelin e pjesëmarrjes, por edhe me atë të zgjerimit dhe të aktiviteteve”, tregoi Buja, duke dhënë detaje mbi mënyrën e funksionimit.

“Ndonëse jemi të angazhuar më tepër në nivelin akademik, ne i kemi tejkaluar këta kufij, duke arritur që të ofrojmë ndihmë e bashkëpunim për shumë institucione vendore e ndërkombëtare, e këtë dije, nuk kemi dashur ta lëmë në këtë nivel, por kemi zhvilluar dhe po zhvillojmë edhe trajnime disamujore për studentët tanë, të cilët tashmë janë shndërruar në mbrojtës të suksesshëm të të dhënave e privatësisë”.

Për sukseset e CERT-ëve të tjerë folën Shpend Lutfiu nga CERT-i Nacional i Kosovës, Rexhion Qafa nga CERT-i Nacional i Shqipërisë, Blerim Krasniqi nga Departamenti i TIK-ut në Agjencinë e Forenzikës, të cilët prezantuan mbi aktivitetet e shumta dhe përfaqësimet që i bënë shteteve të tyre, në cilësinë e udhëheqësve të këtyre divizioneve e departamenteve për siguri dhe privatësi të të dhënave, teksa dhanë edhe sqarime mbi mënyrat e mbrojtjes së privatësisë personale.

Se siguria kibernetike është jetike në ditët e sotme,këtë e pohoi edhe zv. ministri i Punëve të Brendshme, njëherësh edhe kryesues i Këshillit Nacional për Siguri Kibernetike, Abduselami Shkodra, i cili tha se ruajtja e të dhënave personale është element që flet shumë për një shtet, andaj, sipas tij, Kosova duhet të vazhdojë të punojë në këtë aspekt.

“Kosova ka filluar punën për të siguruar të dhënat shtetërore dhe ato të qytetarëve, ndërsa ne si ministri kemi përgjegjësi akoma më të madhe në fushën e sigurisë, prandaj do të bashkëpunojmë dhe do i përkrahim vazhdimisht të gjithë ata që japin kontribut”, pohoi Shkodra.

Kryetari i Bordit të Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare, Kreshnik Gashi, sqaroi rolin dhe punën që bëhet brenda këtij institucioni në fushën e sigurisë kibernetike dhe rëndësinë e reagimit emergjent, duke pasur parasysh faktin që në kuadër të ARKEP-it funksionon edhe CERT-i Nacional i Kosovës.

“Sfidat me të cilat përballet institucioni janë të shumta, pasi që edhe të dhënat po shënojnë rritje enorme, por ARKEP tashmë ka strategji dhe të njëjtën do ta shfrytëzojmë për t’i tejkaluar sfidat në fushën e sigurisë dhe privatësisë”, tregoi Gashi.

Përfaqësuesi i Autoritetit të Shqipërisë për Mbrojtjen e të Dhënave, Elsi Sherifi, në prezantimin kushtuar këtij institucioni, shpjegoi rëndësinë, si dhe mënyrat e metodat që duhet të përdoren për mbrojtjen e të dhënave.

“Të dhënat janë pjesë e pandashme e jetës sonë, dhe si të tilla, ato që janë të rëndësishme duhet të mbrohen”, tha Sherifi, me ç’rast edhe kërkoi më shumë bashkëpunim mes të gjitha institucioneve përgjegjëse për mbrojtjen e të dhënave, që ishin pjesëmarrëse në këtë konferencë.

Përfaqësuesi i Autoritetit të Bullgarisë për Mbrojtjen e të Dhënave, Veselin Tselkov, tregoi historikun e themelimit të GDPR-it të Bullgarisë, rregullimin ligjor në bazë të të cilit funksionon dhe sfidat me të cilat aktualisht po përballet.

“Autoriteti ynë është u rregulluar detajisht në baza ligjore, kjo për shkak të funksionit që e kryen në shtetin tonë dhe për shkak të rëndësisë së të dhënave që janë nën mbrojtjen tonë”, sqaroi ai.

Eksperti i kompanisë amerikane për prodhime kompjuterike, “IBM”, Murthy Rollapalli, tha se numri i të dhënave në SHBA është aq i madh, aq sa ka probleme të mëdha në mbledhjen dhe analizimin e tyre.

“Kemi shumë të dhëna, por jo edhe shumë mjete për t’i mbledhur ato dhe për t’i bërë të shfrytëzueshme, në mënyrë që të bëhet e mundur vendosja dhe shfrytëzimi publik i tyre“, theksoi ai, duke aluduar në sasinë e vogël të informacioneve që ndodhen në Google, që sipas tij, janë vetëm 20% nga shifra totale e të dhënave.

Eksperti i GDPA-së, njëherësh edhe drejtor menaxhues në kompaninë PECB, Tim Rama, trajtoi çështjen e mbrojtjes së të dhënave, kërcënimet potenciale në epokën e informacionit dhe pasojat që vijnë prej tyre.

“Kërcënimet më të mëdha që mund të vijnë në epokën në të cilën po jetojmë janë të shumta, por më të rrezikshmet mund të vijnë nga shkelja e të dhënave personale, malwares dhe inxhinieria shoqërore, e pasojat e tyre mund të jenë nga më të ndryshmet, përfshirë vjedhjen ose keqpërdorimin e të dhënave financiare, vjedhjen e informacioneve të kartelave të kreditit dhe të dhënave të tjera shumë personale”, sqaroi Rama.

Eksperti i Forenzikës Kriptomonetare, Vladimir Vesely, para pjesëmarrësve solli një temë interesante dhe shumë aktuale në botë, që kishte të bëjë me përhapjen, përdorimin, nivelin e sigurisë dhe llojet e kriptovalutave, ku ndër tjerash shtoi se kriptovalutat, duke u fokusuar tek Bitcoin, nuk janë aq diskrete siç duken, por njëkohësisht po përhapen me të madhe në botë, megjithatë, sipas tij, kjo nuk bën të vlerësohet si diçka e dëmshme.

“Thuhet se kriptovalutat janë plotësisht anonime, por kjo nuk është e vërtetë, sepse, të gjitha janë publike, i mbrojtur është vetëm identiteti i klientëve, megjithatë, gjithmonë ekziston një mënyrë për zbulimin e identitetit”, vlerësoi Vesely.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekskluzive

Ja tarifa që u pagua për transferimin e 1.1 miliardë dollarëve në Bitcoin

Ja tarifa që u pagua për transferimin e 1.1 miliardë dollarëve në Bitcoin

Një balenë kritpografike zhvendosi 1.1 miliardë dollarë në Bitcoin duke paguar një tarifë transaksioni prej vetëm 83 dollarësh.

Transaksioni i cili u realizua më 14 Janar shikoi 124,946 bitcoin të zhvendosen për një tarifë prej 0.0096 për bitcoin.

Edhe pse arsyet e kësaj transferte nuk dihen, një përdorues i Reddit pretendon se erdhi nga një portofol i ftohtë në Bitfinex. Andaj mund të jetë thjeshtë një shkëmbim ose rialokim i parave.

Nuk është hera e parë që transaksione të kësaj magnitude realizohen. Në Shtator u raportuar se një tjetër balenë zhvendosi 94,504 bitcoin duke paguar 700 dollarë. atë kohë kjo sasi bitcoin kalonte 1 miliardë dollarët.

Pavarësisht se kriptomonedha është ende larg adoptimit në masë, transaksione të tilla vetëm nxjerrin në pah një prej aspekteve më pozitive dhe pikave më të forta të kriptomonedhave, diçka e cila nuk ka për tu pranuar kurrë nga bankat. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Ekskluzive

Çfarë është politika e re e privatësisë së Google dhe pse është e rëndësishme?

Çfarë është politika e re e privatësisë së Google dhe pse është e rëndësishme?

Google tha se së shpejti do të implementojë disa standarde të reja privatësie të cilat do të kufizojnë përdorimin nga palët e treta të një mjeti dixhital të njohur si “cookie.”

Këto mjete përdoren për të gjurmuar aktivitetin në internet të përdoruesve duke ndihmuar publikuesit të shënjestrojë audienca të caktuara me reklama.

Firmat teknologjike janë përballur me presione kohët e fundit pas thyerjeve të ndryshme të sigurisë. Por analistët besojnë se lëvizja e fundit i jep Google më shumë kontroll mbi tregun e reklamave ku aktualisht është një lojtar madhor.

Alphabet, kompania mëmë e Google, shumicën e të ardhurave i gjeneron nga reklamimi. Për ta bërë reklamimin më të personalizuar, shfletuesit grumbullojnë sasi të vogla informacioni me të cilat mund të krijojnë profile të pëlqimeve dhe sjelljeve online të përdoruesit.

Çfarë janë “Cookie-t”?

Cookie-t janë mjete dixhitale nëpërmjet të cilave gjurmohet aktiviteti në internet i përdoruesit. Kjo pjesëz e vogël të dhënash ruhet nga shfletuesit si Google Chrome dhe Apple Safari ndërsa përdoruesit shfletojnë në ueb.

Ata regjistrojnë informacione si uebsajtet që kemi vizituar, gjërat që i kemi ruajtur në një shportë blerjesh online apo informacione të vendosur nëpër formularë të ndryshëm online si emra dhe fjalëkalime.

Kompanitë përdorin këto të dhëna për të mësuar më shumë rreth përdoruesve në internet. Publikuesit e uebit i përdorin për të mësuar çfarë reklamash duhet ti dërgojnë një personi të caktuar.

Politika e re e njohur si “sandbox-i i privatësisë” do të thotë se palët e treta që shesin reklama duhet të kërkojnë informacionin përmes Google rreth përdoruesve dhe audiencave që synojnë të shënjestrojnë.

Por kritikët thonë se ky është një avantazh për Google dhe e bën tregun më pak të konkurrueshëm dhe më pak të sigurtë.

Apple ndërmori hapa për të kufizuar aksesin e Cookie-ve dhe rritur privatësinë në 2017-ën me bllokues inteligjentë gjurmimi përdorur nga shfletuesi Safari.

Menjëherë pas lajmit vlera e aksioneve të kompanive të kësaj industrie ra. Google tha se politika e re do të implementohet në dy vitet e ardhshme ndërsa ky plan është bërë i ditur që prej Gushtit 2019.

Cookie-t janë përdorur nga shfletuesit prej mëse dy dekadash por sulmet e fundit të sigurisë kanë shtuar shqetësimet rreth sasisë së të dhënave që këto mjete dixhitale grumbullojnë. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Ekskluzive

Në 2019-ën u shpenzuan 120 miliardë dollarë në aplikacione e lojëra

Në 2019-ën u shpenzuan 120 miliardë dollarë në aplikacione e lojëra

Industria e aplikacioneve mobile gjeneroi mbi 100 miliardë dollarë të ardhura në 2020, një rritje e konsiderueshme krahasuar me 86 miliardë dollarë në 2019-ën sipas App Annie.

Këto statistika App Annie i publikoi si pjesë e raportit State of Mobile 2020 i cili tregon impaktin e mobilitetit në ekonominë globale.

Bazuar në të dhënat e tij, mësuam se lojërat gjenerojnë 72% të shpenzimeve në dyqanet e aplikacioneve. Shpenzimet e lojërave mobile ishin 2.4 herë më të larta sesa ato në lojërat për PC dhe Mac dhe 2.9 herë sesa në konsola.

Shkarkimet globale ishin 204 miliardë në 2019-ën, 45% më shumë sesa tre vite më parë dhe 6% krahasuar me 2018. Në total u shpenzuan 120 miliardë dollarë në 2019-ën ku mesatarisht çdo përdorues kaloi 3.7 orë në ditë në pajisje mobile. Deri më 2023, App Annie tha se industria mobile do të kontribuojë 4.8 trilionë dollarë në GDP globale.

App Annie vuri theksin tek kompanitë si Uber dhe Alibaba të cilat janë të fokusuara vetëm në pajisjet mobile dhe patën një IPO deri në 6.5 herë më shumë sesa kompanitë pa fokusin në pajisjet mobile.

Reklamuesit pritet që në 2020 të hedhin 240 miliardë dollarë të ardhura, 26% më shumës esa në 2019. Së fundi abonimet përbënin 95% të të ardhurave. /PCWorld Albanian

Continue Reading

Trending